Consumentenbond.nl

Wie betaalt de begrafenis?


Reputatie 6
Badge +5
Een van mijn familieleden, alleenstaand en zonder kinderen, heeft besloten zijn bezittingen per testament na te laten aan een goed doel. Naar ik begrepen heb, fungeert in zo'n geval het Centrum Nalatenschappen als executeur testamentair. Daarmee worden de wettelijke erfgenamen (er zijn geen kinderen en ouders (meer) maar wel broers/zussen, ooms/tantes, neven/nichten) dus buiten spel gezet. Ik heb geen flauw idee van de vermogenspositie van betrokkene, maar wat gebeurt er als de financiële afwikkeling van de nalatenschap op problemen stuit?

Ik neem aan, dat voornoemd Centrum (net als de evt. wettelijke erfgenamen), een erfenis fiduciair kan aanvaarden.,maar aangezien na een overlijden als eerste de begrafenis/crematie moet worden geregeld vraag ik mij af wie voor de kosten daarvan aansprakelijk is. Over de Nederlandse situatie heb ik niets kunnen vinden, maar uit Duitse consumentenprogramma's maak ik op, dat die kosten daar ook op verdere verwanten (en dat zijn dus degenen die zonder testament wettelijk erfgenaam zouden zijn) verhaald kunnen worden.

Mijn vraag is dus, of iemand ervaring heeft met zo'n situatie en wat de bevindingen zijn. Voor reacties bij voorbaat dank!

23 reacties

Reputatie 7
Had de overledene geen verzekering?
Reputatie 7
Heb je Nederland en Duitsland alleen maar vergeleken of woont de erflater er?
Reputatie 7
Nog een oneliner, bel de notaristelefoon vor info.
Reputatie 6
Badge +5
@Mevrouw Jones Dank voor uw reactie. Het ziet er inderdaad naar uit dat ik een notaris zal moeten raadplegen.
Reputatie 5
Badge +7
Goedemorgen @Lisa Boele, heb je inmiddels duidelijkheid gekregen over de situatie?
Reputatie 6
Badge +5
@Natalie Rosien Neen, maar ik ben ondertussen in blijde afwachting van het (CB) boek De Rol van de Executeur en hoop daarmee verder te komen, Mijn vraag is vermoedelijk te omvangrijk voor een eenvoudig antwoord en kan wat mij betreft verwijderd worden. Als lezing van het boek aanleiding geeft tot een meer toegespitst topic zet ik dat opnieuw op het forum.
Hallo Lisa,
wat zegt het door jou genoemde Centrum Nalatenschappen hiervan?
Die kunnen hier wellicht ook wel iets zinnigs over melden.
Gr. Tine
Reputatie 6
Badge +5
Wellicht, maar dat blijkt dan vanzelf wanneer ik belanghebbende zou worden en dat is nu niet het geval. Voorlopig concludeer ik, dat het in Nederland kennelijk niet voorkomt dat familieleden aansprakelijk worden gesteld voor de begrafeniskosten van verwanten. Dat is een hele geruststelling.
Reputatie 7
Art. 22 Wet op de Lijkbezorging:

De kosten, verbonden aan de bezorging van lijken waarvoor de burgemeester zorg draagt, daaronder begrepen lijken die uit zee worden aangebracht, komen ten laste van de gemeente. Voor zover zij door de bij de lijken gevonden, niet klaarblijkelijk aan anderen toebehorende goederen of gelden niet kunnen worden gedekt, kan de gemeente die kosten verhalen op de nalatenschap en, bij ongenoegzaamheid van deze, op de bloed- en aanverwanten, die krachtens de artikelen 392-396 van Boek I van het Burgerlijk Wetboek tot onderhoud van de overledene verplicht zouden zijn geweest, dan wel de reder indien en voor zover kosten van de lijkbezorging op grond van artikel 416 Wetboek van Koophandel voor diens rekening komen. Artikel 13 van de Invoeringswet Wet werk en bijstand is voor zover mogelijk van overeenkomstige toepassing.
Reputatie 7
Badge +6
Nabestaanden kunnen een rekening krijgen als de nalatenschap onvoldoende is om de kosten en eventueel andere schulden te dekken. Bij beneficair aanvaarden kan dat niet . Zo zit het volgens mij. Ook bij beneficair aanvaarden moet je verschrikkelijk oppassen want als je je met de afhandeling bemoeit kan het gebeuren dat beneficair niet meer geldig is.Ook dat genoemde centrum zal ongetwijfeld op deze manier werken . Als er niets te halen is , betaalt de Gemeente de kosten , maar zal altijd trachten die te verhalen. Maar zonder erfgenamen lukt dat niet.
Reputatie 5
Badge +7
@Lisa Boele Je topic laten we gewoon staan, kan voor anderen ook een interessant onderwerp zijn. Ik ben benieuwd hoe het boek je verder gaat helpen, hou je ons hier op de hoogte?
Reputatie 6
Badge +5
@Lisa Boele Je topic laten we gewoon staan, kan voor anderen ook een interessant onderwerp zijn. Ik ben benieuwd hoe het boek je verder gaat helpen, hou je ons hier op de hoogte?

Ja zeker, met plezier. Die CB-publicatie De rol van de Executeur lijkt op het eerste gezicht hoogst interessant, maar het kan wel even duren voordat ik daaruit de voor dit topic nuttige informatie in hapklare vorm kan aanleveren.
Reputatie 6
Badge +5
Het is de hoogste tijd dit topic weer op te vatten hoewel ik bovengenoemde publicatie nog niet geheel heb doorgelezen. Het blijkt ook onverwacht gecompliceerd en vergt de nodige tijd voor verwerking waarbij ik mij afvraag, wat de wetgever bewogen heeft om de burger met zoiets op te zadelen.

Maar voorlopig heb ik een bevinding gedaan die mij verbaasde en ook alert heeft gemaakt.

Het blijkt in alle gevallen het beste, dat de erfgenamen bij afwezigheid van een testament het goed met elkaar kunnen vinden en de afwikkeling van een nalatenschap in gezamenlijk overleg en met behulp van een notaris kunnen regelen.

Dat ligt anders als er een testament is gemaakt waarbij een executeur (van de mogelijk drie! soorten) is aangewezen. Het aanwijzen van een executeur is niet verplicht, maar in het geval er een executeur voor de begrafenis is aangewezen (die zelf geen erfgenaam hoeft te zijn) is het oppassen geblazen. Die executeur is nl. persoonlijk aansprakelijk voor de kosten van de begrafenis waarvoor hij/zij opdracht heeft gegeven. Wanneer niet duidelijk is, dat de begrafeniskosten uit de opbrengst van de nalatenschap betaald kunnen worden is het dus zaak om zo'n executeurschap te weigeren.

Erfgenamen kunnen zich altijd beschermen tegen onbekende schulden en vorderingen die op een nalatenschap rusten door het beneficiair aanvaarden van zo'n erfenis. Zij zijn dan niet aansprakelijk voor de kosten die boven de waarde van de nalatenschap uitstijgen. Maar voor wat de begrafeniskosten betreft geldt dat dus niet voor iemand die de rol van begrafenisexecuteur heeft aanvaard.

Ik ben tot nu toe niemand tegengekomen die hiervan op de hoogte was. Reden om het hier alvast te vermelden. .Over de specifieke situatie van nalaten aan een goed doel moet ik me nog inlezen. Als dat aanleiding geeft tot nadere opmerkingen meld ik me weer.
Reputatie 7
Badge +6
Normaliter wordt de rekening altijd bij de nabestaanden ingediend als het niet duidelijk anders geregeld is. Indien alle baten naar een goed doel gaan en nabestaanden niets erven , zou het belachelijk zijn als ze wel de uitvaart ' mogen ' betalen. Eigenlijk zou het goede doel dan die verplichting moeten hebben bij ruim voldoende baten . Ik kan hierover geen regels vinden. Ik weet wel dat er heel vaak ruzies zijn over erfenissen door onfrisse praktijken . De wetgever zou hier eens moeite kunnen doen door te kijken of dit niet veel beter kan.
Reputatie 6
Badge +5
Na volledige lezing van het boekje "De rol van de executeur" kom ik tot de conclusie, dat goede doelen als regel een erfenis alleen beneficiair aanvaarden. Daarmee komt een nalatenschap in een staat van "vereffening" en speelt een per testament aangewezen executeur geen rol. Er wordt dan met hulp van een notaris nagegaan wat de baten uit een nalatenschap zijn en de lasten/schulden die daarop rusten. Blijft er na vereffening iets over dan gaat dat naar het goede doel.

Opmerkelijk genoeg beantwoordt dat nog steeds niet mijn vraag, wie de kosten voor de begrafenis moet betalen want die opdracht tot begrafenis/crematie moet als eerste worden gegeven en degene die die opdracht geeft is persoonlijk aansprakelijk voor de kosten, ongeacht de uitkomst van zo'n vereffening. Ik neem aan, dat een notaris daarover uitsluitsel kan geven maar vind het bizar, dat familieleden dan bij voorbaat notariëel advies moeten inwinnen omdat de wet daarover niet duidelijk is.

Aan de welkome bijdrage van @MrsJones ontleen ik, dat de gemeente die kosten verhaalt "op de nalatenschap en, bij ongenoegzaamheid van deze, op de bloed- en aanverwanten, die krachtens de artikelen 392-396 van Boek I van het Burgerlijk Wetboek tot onderhoud van de overledene verplicht zouden zijn geweest". Dat laatste is in mijn geval niet van toepassing en zal dat in veel andere situaties ook niet zijn. Maar geeft de gemeente dan ook opdracht voor een begrafenis/crematie en is daarmee als enige aansprakelijk voor de kosten daarvan???

Mijn vraag werd juist ingegeven door een uitzending van de Duitse consumenten-tv waar (min of meer) verre verwanten door de overheid (gemeente) gesommeerd werden om begrafeniskosten te betalen voor een familielid waarmee zij helemaal geen contact (meer) hadden. En of dat in Nederland ook kan gebeuren.

Ik ben het volledig met @E.T. Wiersum eens, dat de wetgever hier meer moeite had moeten doen om zich in te leven in de positie van de meeste Nederlanders. Na alles wat ik hierover gelezen heb ontkom ik niet aan de indruk, dat de wetgever zelve tot een geprivilegiëerde groep behoort die de wetgeving vooral en in detail toespitst op het in stand houden van grote vermogens.

Wat mijn bijdragen aan dit topic betreft wil ik het voorlopig hierbij laten. Als de gelegenheid zich voordoet zal ik de betreffende erflater grondig aan de tand voelen over zijn motieven om alles aan een goed doel na te laten en de gevolgen daarvan, met name voor zijn uitvaart, voor bloedverwanten.
Reputatie 7
Voor zover ik weet is dit in de wet in Duitsland anders geregeld, net als de onderhoudsverplichting, als ouders na het pensioen niet voldoende inkomen hebben moeten de kinderen daarin bijdragen.
Als er niemand te vinden is betaalt de gemeente maar het wordt wel sober. Er liggen heel wat onbekenden begraven in Nederland, er kan toch nog een familielid opduiken dat weet dat iemand kort voor zijn of haar overlijden op een bepaalde plaats was en logischerwijs daar in de buurt kan zijn begraven. Of die dan ook de rekening gepresenteerd krijgt als na heel veel moeite is vastgesteld of het inderdaad om familie gaat weet ik niet maar iemand opgraven, DNA onderzoek doen en weet ik wat nog meer is ook niet gratis.
Reputatie 6
Badge +5
@MrsJones Dank voor bovenstaande en uw eerdere bijdrage. Tot DNA onderzoek zal het hier niet komen wanneer er geen juridische verbinding door huwelijk of samenwoningscontract bestaat. Ik heb zelf zo'n begrafenis meegemaakt waarvoor een zoon uit Nigeria overkwam en die door de gemeente, ik kan niet anders zeggen, voortreffelijke geregeld werd. Met opbaring, afscheid nemen en koffie met een koekje na de begrafenis. De rekening daarvoor is, voor zover ik uit latere contacten weet, nooit naar Nigeria gegaan.
Ik vind dat heel mooi en sociaal maar begrijp niet waarom er in een strikt Nederlandse context geen duidelijkheid bestaat over de betaling van begrafeniskosten.
Reputatie 7
Er is niet heel veel goede informatie over te vinden.
Als iemand geen geld, geen verzekering, geen familie of andere bekenden die een uitvaart kunnen regelen doet de gemeente dat.
Als er toch kinderen of een echtgeno(o)t(e) zijn, zijn zij aansprakelijk voor de kosten, de gemeente kan die achteraf verhalen maar als later blijkt dat er toch een polis is regelt de gemeente dat met de verzekeraar.
Als de wens van de overledene niet bekend is volgt een begrafenis, geen crematie, crematie kan altijd nog achteraf en dat komt dan niet meer voor rekening van de gemeente.
In sommige plaatsen zijn mensen die zich vrijwillig inzetten om een onbekende overledene toch een iets mooiere begrafenis te bezorgen, iemand leest iets voor, een gedicht of zo, waardoor het niet zo'n koude bedoening is van een goedkope kist die in een groot gat wordt geplempt dat meteen wordt dichtgegooid, meestal komt er dan ook nog een bloemetje. De overledene merkt het weliswaar niet maar ik vind het een mooi gebaar.
Reputatie 7
Badge +6
Ik ken een geval van een priester die een leuke erfenis had, en die hij per testament schonk aan de missie na aftrek van de kosten. Hij kreeg een mooi graf, veel betekend voor de parochie, dus het stond er om een beetje te pronken. Mooie steen met prachtige letters erop.

Na 30 jaar waren in zijn geval de grafrechten verlopen en de missie wilde niet meer betalen, althans dat zei het kerkhof. Terwijl de missie toch een aardige pot met geld had gekregen, een heel huis is toch niet zo'n klein beetje.

Toen ging een oomzegger bij het kerkhif eens informeren hoe het zat met het graf want onderhoud zat er niet meer aan, de letters waren niet eens meer leesbaar. En ja, meneer pastoor kan je er toch niet zo bij laten liggen.

Prompt kreeg die neef een verzoek per brief of de familie de grafrechten wilde voldoen. Ja maar de missie is toch de erfgenaam, zij hebben toch genoeg centjes gehad. Maar volgens het kerkhof hadden die schriftelijk verklaard dat ze de grafrwchten na 30 jaar niet meer wilden voldoen. Dat was iets dat de neef niet kon nagaan of dat wel zo was. Of de neef dan namens de familie per brief wilde verklaren dat de familie het ook niet doet. Dat was moeilijk want sinds wanneer kan de neef iets toezeggen namens de rest van de familie die overal verspreid was in het land en het buitenland.

De neef besloot het toen als volgt te formuleren, dat ze zich tot de missie moesten wenden en niet tot de familie. Dat ging nog even op en neer zo, de neef had dat al zo geschreven in de brief, maar de mevrouw accepteerde dat antwoord niet en moest en zou een ja of nee willen krijgen op haar vraag. Maar zodra je ja of nee zegt ben je belanghebbende geworden en draag je schuld van wat er daarna gebeurd, wel of niet ruimen.

Het is daarbij gebleven, nooit meer vragen stellen aan het kerkhof, en de letters op de grafzerk bleven onleesbaar. Het gekke is dat het graf er na tien jaar nog steeds ligt, want ja, meneer pastoor had zoveel betekend voor de parochie. Het is nooit duidelijk geworden of de missie toch nog de grafrechten heeft betaald en dat het een poging was om dubbel te vangen. Wie die missie is, is een beetje moeilijk want als je geen erfgenaam bent krijg je van de notaris niks te horen, ook al is het je oom.
Reputatie 6
Badge +5
@Jan Hartelijk dank voor uw relaas en een prima voorbeeld van onduidelijkheid die zich bij nalaten aan een goed doel ook na jaren nog kan voordoen. Het verbaast me toch, dat over dit onderwerp zo weinig bekend is, terwijl toch iedereen vroeg of laat met het overlijden van familieleden te maken krijgt en dan de mogelijkheid bestaat, dat de nalatenschap geheel of gedeeltelijk naar een goed doel gaat.

Er zijn goede doelen die bij de toekomstige erflater op huisbezoek gaan, maar of bij zo'n bezoek een garantie voor verzorging en betaling van de uitvaart wordt gegeven??? Ik heb geen flauw idee. Wanneer goede doelen als regel een erfenis alleen beneficiair aanvaarden, gaat de overledene dan in de koeling totdat duidelijk is of de erfenis de uitvaartkosten dekt? Of wordt dan een beroep gedaan op familie om alvast de uitvaart te verzorgen? In dat geval is één ding wel duidelijk: wie opdracht voor de uitvaart geeft is ook verantwoordelijk voor betaling van de kosten. Worden die door het goede doel dan pas terugbetaald nadat de hele erfenis is afgewikkeld en er voldoende overblijft? En hoe kun je trouwens weten wat er overblijft wanneer die afwikkeling zich aan het zicht onttrekt?

Is er iets bekend over de reputatie van goede doelen op dit gebied? Voor de overledene is dat niet van belang, maar voor goedwillende familieleden, wanneer zij in eerste instantie zelf een uitvaart moeten verzorgen, des te meer. Mij dunkt, een onderwerp dat wel wat meer aandacht verdient.
Reputatie 7
Badge +6
Hoi @Lisa Boele ik ben zelf ook niet zo goed thuis in die materie. Maar van dichtbij heb ik meegemaakt dat bij overlijden de bankrekening dan op slot gaat, ook voor de gemachtigden, en dat de bank eerst een verklaring van erfrecht wil hebben van de notaris. Maar de bank laat wel toe dat de begrafenis per direct betaald wordt en de lopende kosten zoals laatste huur, hypotheek, abonnementen en zo. Het staat dikwijls standaard in de testamenten dat de begrafenis uit eigen middelen betaald wordt voorzover niet verzekerd. De uitkering van de verzekering valt ook onder eigen middelen dan. Ik dacht dat de notaris ook altijd toelaat dat de begrafenis in de eerste maand wordt voldaan en de erfenis wordt dan pas een jaar of later uitgekeerd.

Maar inderdaad, als er geen erfenis is dan moeten de erfgenamen iets doen en hoe dat geregeld is weet ik niet. De wet veranderd op dit punt ook wel eens.
Reputatie 6
Badge +5
@Jan Dank voor uw reactie. Dit is toch duidelijk een onderwerp dat vragen oproept. Goede doelen reppen met geen woord over dit aspect. Terwijl nabestaanden/niet erfgenamen in grote financiële moeilijkheden kunnen komen wanneer het goede doel een erfenis alleen beneficiair aanvaardt en het in eerste instantie aan familieleden wordt overgelaten om een uitvaart te verzorgen.
Reputatie 7
Badge +6
@Lisa Boele Ja ik denk ook dat het zo zit en er behoefte is aan informatie. Ik weet niet of het hierboven al genoemd is maar de fiscus wil binnen een jaar of twee ook de successierechten ontvangen. Voor niet-bloedverwanten zijn de tarieven veel hoger. Soms moet het huis verkocht worden om dat te kunnen betalen. De notaris stuurt het allemaal, maar die is ook maar een mens, en zodra hij ruikt dat er gedoe komt van de mensen houdt die zich liever schuil.

Reageer